Panoven Sint-Janskapel fiche PWOD019  


Panoven Sint-Janskapel


Naam
Panoven Sint-Janskapel (inventarisnummer 19)


Type
Pannenoven


Ligging
Toponiem: Sint-Janskapel
Adres: Mulheim, 3650 Lanklaar (Dilsen-Stokkem)
Kadasterperceel: A 410 (oud)
CoŲrdinaten: 51,0064; 5,7145


Periode
1835 tot 1872 (afbraak)


Eigenaar
Bertho Jan Joseph, rentenier, Luik


Toestand
Gesloopt/verdwenen (voormalige heropgebouwde droogloods bewaard).


Beschrijving/informatie/geschiedenis

Beschrijving (bron: W. Driesen):
" Deze pannenbakkerij is goede gelegen tegen de vaert hebbende in de nabijheid redelijke goede aerde. Heeft eenen oven voor 3000 blauwe pannen en eenen voor 4000 roode pannen. Het afdak is goed en redelijk groot. "


Op het ogenblik van de inventaris in 1843 was deze panoven ('pannesjop' in het Maaslands dialekt) eigendom van Jan Joseph Bertho, een rentenier uit Luik. Volgens het kerkregister van Eisden werd de oven gebouwd in 1835.

De pannebakkers waren blijkbaar de familie Van Herck. De oudere leden van de familie, Bertus, Thieu of Addel, kregen de bijnaam 'Oet de Pannesjop'. De woning was tevens een pleisterplaats langs de Zuid-Willemsvaart. De oven werd gesloopt en ook het woonhuis werd vervangen door een nieuwbouw.

De naam voor de lokatie die in de inventaris van 1843 is opgenomen, is vernoemd naar de verdwenen Sint-Janskapel die hier, in het gehucht Mulheim, gelegen was. De eeuwenoude kapel werd afgebroken bij de aanleg van de Zuid-Willemsvaart.

Net als de andere steen- en pannenbakkerijen in de Maasvallei maakte deze steenbakkerij gebruik van alluviale klei of leem, dit wil zeggen klei die lang geleden tijdens de ijstijden (Weischel-glaciaal, 116000 tot ongeveer 11000 jaar geleden) door de Maas werd afgezet.


Meer foto's


Bronnen
- De pannebakkerijen in Limburg, 1941-1844', W. Driesen, Volkskunde, nr. 3 (1981), p. 215-239.
- Informatie via Frans Medaer, waarvoor met veel dank
- 'Van Lankerse brikken, pannen en plevuzen', F. Meijers, 'Lanklaar, het dorp waarin we leven', 2, Geschiedkundige Kring 'De Vreedsel', Lanklaar